Odwołanie w zamówieniach publicznych – kluczowe narzędzie ochrony prawnej wykonawców

Kiedy warto skorzystać z odwołania?

Odwołanie stanowi podstawowy środek prawny, którym dysponują wykonawcy oraz inne uprawnione podmioty, by kwestionować działania lub zaniechania zamawiającego naruszające przepisy Prawa zamówień publicznych. To instrument służący ochronie interesów stron postępowania i zapewnieniu prawidłowości procedur.

Czego można dotyczyć odwołanie?

Odwołanie przysługuje w przypadku:

• zaskarżenia czynności zamawiającego niezgodnych z ustawą – na przykład odrzucenia oferty odwołującego, wyboru konkurencyjnej oferty, nieprawidłowo określonych warunków postępowania czy też zgłoszenia sprzeciwu wobec projektowanych postanowień umowy,
• zaniechania obowiązkowych czynności procesowych – na przykład nieodrzucenia niewłaściwej oferty konkurenta, która powinna zostać odrzucona,
• braku przeprowadzenia całego postępowania czy konkursu tam, gdzie przepisy nakazują ich stosowanie.

W wielu sytuacjach pomocne okazuje się odwołanie przetargu radca prawny, szczególnie gdy sprawa wymaga specjalistycznej wiedzy prawnej. Takie wsparcie minimalizuje ryzyko błędów formalnych.

Kto może zgłosić odwołanie?

Prawo wniesienia odwołania przysługuje przede wszystkim:

• wykonawcom biorącym udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia,
• uczestnikom konkursu objętego systemem zamówień publicznych,
• innym podmiotom, które wykazują słuszny interes w uzyskaniu zamówienia i mogą ponieść szkodę na skutek naruszenia prawa przez zamawiającego.

Aby skutecznie wnieść odwołanie, należy wykazać istnienie interesu prawnego (np. możliwości uzyskania zamówienia lub unieważnienia postępowania) oraz szkodę realną lub potencjalną, związaną z bezprawnym działaniem lub zaniechaniem.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jakie kroki prawne możesz podjąć, gdy odwołanie nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, przeczytaj nasz artykuł : Skarga do sądu w zamówieniach publicznych⚖️najważniejsze zasady

Uprawnienia organizacji i rzeczników

Odwołania mogą również składać uprawnione organizacje wpisane na listę Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych oraz Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Mogą one skarżyć jedynie treść ogłoszeń i dokumentów postępowania, bez konieczności wykazywania interesu czy szkody.

Terminy i forma odwołania

Terminy na wniesienie odwołania są ściśle określone i zależą od wartości zamówienia oraz rodzaju zaskarżanej czynności:

• najczęściej są to 5 lub 10 dni od momentu, gdy odwołujący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o naruszeniu,
• w postępowaniach powyżej progów unijnych terminy są odpowiednio dłuższe.

Odwołanie składa się do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w formie pisemnej lub elektronicznej, przy czym decydująca jest data skutecznego doręczenia.

Obowiązkiem odwołującego jest również przekazanie kopii odwołania zamawiającemu oraz uiszczenie wymaganego wpisu (opłaty). Brak spełnienia tych wymogów skutkuje odrzuceniem odwołania. Skuteczne odwołanie do KIO wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale też doświadczenia w postępowaniach przed Izbą. Dlatego wielu wykonawców korzysta z pomocy wyspecjalizowanych prawników.

Jak sformułować odwołanie?

Odwołanie powinno zawierać:

• dane odwołującego i zamawiającego,
• identyfikację postępowania i przedmiotu zamówienia,
• wskazanie zaskarżonej czynności lub jej zaniechania wraz z uzasadnieniem,
• wykaz i opis dowodów na poparcie zarzutów,
• żądanie odwołania,
• potwierdzenie uiszczenia wpisu i dostarczenia odwołania zamawiającemu,
• podpis i wykaz załączników.

Co dzieje się po wniesieniu odwołania?

W momencie złożenia odwołania zamawiający zostaje związany zakazem zawarcia umowy do czasu rozstrzygnięcia przez Izbę, chyba że zaistnieją okoliczności uzasadniające odstąpienie od tego zakazu.

Izba rozpatruje odwołanie zazwyczaj w terminie 15 dni od momentu przyjęcia go do rozpoznania podczas jawnej rozprawy.

W przypadku uwzględnienia odwołania Izba może nakazać powtórzenie lub zmianę czynności, unieważnienie postępowania lub umowy. Jeżeli odwołanie zostanie oddalone, postępowanie toczy się dalej zgodnie z decyzją zamawiającego.

Kiedy odwołanie zostanie odrzucone?

Odwołanie zostanie odrzucone między innymi jeśli:

• sprawa nie obejmuje regulacji Prawa zamówień publicznych (np. zamówienia poniżej wyznaczonych progów),
• odwołujący nie ma legitymacji do wniesienia odwołania,
• odwołanie zostało wniesione po terminie,
• sprawa została już rozstrzygnięta w identycznym zakresie,
• odwołujący nie przekazał kopii odwołania zamawiającemu.

Podsumowanie

Odwołanie w zamówieniach publicznych to niezwykle ważne narzędzie, które pozwala zachować przejrzystość i uczciwość całego procesu. Dzięki niemu wykonawcy mają możliwość skutecznej ochrony swoich praw i interesów, a zamawiający są zobowiązani do przestrzegania obowiązujących przepisów.

Jeśli masz pytania dotyczące postępowań odwoławczych lub potrzebujesz profesjonalnego wsparcia w zakresie zamówień publicznych, serdecznie zachęcamy do kontaktu z naszą kancelarią. Nasi doświadczeni prawnicy chętnie pomogą na każdym etapie postępowania, udzielając rzetelnych porad i reprezentując Twoje interesy z pełnym zaangażowaniem. Zapraszamy do współpracy!