Przetarg nieograniczony vs ograniczony – najważniejsze różnice

Przetarg ograniczony to jedna z najistotniejszych procedur udzielania zamówień publicznych na rynku unijnym, choć sięgamy po nią rzadziej niż po przetarg nieograniczony. Warto jednak ją znać – szczególnie, gdy chodzi o realizację dużych, złożonych kontraktów, gdzie liczy się kontrola nad liczbą i jakością składanych ofert.

Co wyróżnia przetarg ograniczony pzp?

Zgodnie z art. 140 Prawa zamówień publicznych, przetarg ograniczony to tryb, w którym – w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu – każdy zainteresowany może złożyć wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Oferty natomiast mogą złożyć już tylko ci wykonawcy, którzy zostali zaproszeni do tego przez zamawiającego po wcześniejszej, pozytywnej weryfikacji.

Dwuetapowość – najważniejsza cecha

Pierwszy etap: Wszyscy zainteresowani wykonawcy składają wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Zamawiający na tym etapie dokładnie sprawdza, kto spełnia określone w dokumentacji kryteria i warunki.
Drugi etap: Oferty mogą składać wyłącznie ci, którzy przeszli selekcję i otrzymali zaproszenie do złożenia oferty.

Dzięki temu zamawiający już na starcie może przeprowadzić “odsiew” i dalej analizować tylko propozycje najlepszych, najbardziej wiarygodnych podmiotów na rynku.

Dla jakich zamówień?

Tryb ograniczony zarezerwowany jest wyłącznie dla postępowań unijnych – tam, gdzie wartość zamówienia równa się lub przekracza aktualne progi unijne (aktualnych wysokości progów zawsze szukaj u Prezesa UZP). Co ważne: ustawodawca nie narzuca szczególnych przesłanek stosowania tego rozwiązania – decyduje wyłącznie wartość zamówienia, nie rodzaj zamawiającego czy branża.

Mniej konkurencji, więcej selekcji

W przeciwieństwie do przetargu nieograniczonego, przetarg ograniczony pzp jest mniej konkurencyjny – nie każdy zainteresowany przechodzi do rundy ofertowej. Zamawiający świadomie ogranicza grono zaproszonych do tych, którzy najlepiej odpowiadają na wymagania postawione na starcie. Pozwala to zarówno lepiej ocenić jakość ofert, jak i efektywnie zarządzać procesem przy zamówieniach o wyższej skali trudności.

Przetarg ograniczony obejmuje zazwyczaj następujące kroki:

publikację ogłoszenia o zamówieniu,
udostępnienie specyfikacji warunków zamówienia,
składanie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu,
wybór wykonawców uprawnionych do złożenia ofert,
składanie ofert przez zaproszonych wykonawców,
otwarcie ofert,
weryfikację wykonawców oraz badanie ofert,
wybór najkorzystniejszej oferty,
zawarcie umowy z wyłonionym wykonawcą.

Oto sparafrazowany i dostosowany pod blog prawniczy tekst zachowujący pełnię informacji i sens oryginału, bez usuwania czegokolwiek:

Terminy w przetargu ograniczonym Termin na złożenie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ustala zamawiający. Zgodnie z przepisami, nie może on być krótszy niż 30 dni od momentu przekazania ogłoszenia o zamówieniu. Ustawodawca przewiduje jednak możliwość skrócenia tego terminu do minimum 15 dni, pod warunkiem że zachodzi pilna i odpowiednio uzasadniona potrzeba szybszego udzielenia zamówienia.

Odrzucenie wniosków o dopuszczenie

Zamawiający dokonuje oceny i weryfikacji złożonych wniosków. Zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 Prawa zamówień publicznych odrzuca się te wnioski, które zostały złożone przez wykonawców, wobec których istnieją przesłanki do wykluczenia z postępowania, którzy nie spełniają warunków udziału lub nie wykazali braku podstaw do wykluczenia oraz spełniania wymagań udziału w procedurze, na przykład poprzez złożenie tzw. oświadczenia wstępnego lub odpowiednich środków dowodowych.

Przyczyny odrzucenia wniosku są powiązane z kwalifikacją podmiotową wykonawców — czyli z oceną ich cech osobowych i zasobów, takich jak uczciwość, rzetelność, doświadczenie oraz potencjał techniczny i finansowy, które pozwalają przypuszczać, że zamówienie zostanie zrealizowane na odpowiednim poziomie.

Dodatkowo, wnioski mogą zostać odrzucone z uwagi na kwestie formalne, takie jak:

złożenie wniosku po wyznaczonym terminie (art. 146 ust. 1 pkt 1 Pzp),
niespełnienie wymogów formalno-prawnych (art. 146 ust. 1 pkt 3 i 4 Pzp),
niezastosowanie się do wymagań technicznych dotyczących wniosku (art. 146 ust. 1 pkt 5 Pzp).

Ograniczenie liczby wykonawców zaproszonych do składania ofert

Zamawiający może zdecydować o ograniczeniu liczby wykonawców zapraszanych do składania ofert. Ustawodawca jednak wymaga, by liczba ta zapewniała odpowiedni poziom konkurencji i nie była mniejsza niż pięć uczestników.

Termin składania ofert

Zasadniczo termin składania ofert musi wynosić co najmniej 30 dni od dnia przekazania zaproszenia do składania ofert. Ten okres może zostać skrócony do minimum 10 dni w dwóch sytuacjach:

gdy dla danego postępowania opublikowano wcześniej wstępne ogłoszenie informacyjne;
gdy istnieje pilna i uzasadniona potrzeba skrócenia terminu.

Dodatkowo, jeżeli Specyfikacja Warunków Zamówienia (SWZ) nie została udostępniona na stronie internetowej zamawiającego, termin składania ofert wydłuża się o 5 dni. Natomiast skrócenie terminu składania ofert o 5 dni jest również możliwe, jeśli całe postępowanie jest prowadzone z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.

Zapraszam w razie potrzeby – do kontaktu z naszym zespołem. Oferujemy kompleksową obsługę prawną, która pozwoli uniknąć pułapek i efektywnie przeprowadzić każdą procedurę zamówieniową.

W sporach przetargowych gwarantujemy pełne wsparcie prawne, od przygotowania dokumentacji, aż po złożenie i reprezentację w ramach odwołanie do KIO.