Rachunek dowód w zamówieniach publicznych!

W postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego historia rachunku bankowego zyskuje na znaczeniu jako dokument potwierdzający wiarygodność finansową wykonawcy. Choć tradycyjnie w tym celu wykorzystywano opinie bankowe, orzecznictwo i praktyka rynkowa potwierdzają, że wyciąg z rachunku, generowany z systemu bankowości elektronicznej, jest pełnoprawnym i akceptowalnym środkiem dowodowym.

Jakie są podstawy prawne dopuszczalności tego dokumentu i jakie wymogi musi on spełniać, aby został uznany przez zamawiającego? W niniejszym artykule analizujemy obowiązujące przepisy oraz kluczowe stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej.

Podstawa prawna żądania informacji o sytuacji finansowej

Zamawiający, weryfikując zdolność wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, jest uprawniony do badania jego sytuacji ekonomicznej i finansowej. Podstawę prawną stanowi § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych.

Zgodnie z tym przepisem, zamawiający może żądać od wykonawcy przedstawienia informacji banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy, w okresie nie wcześniejszym niż 3 miesiące przed jej złożeniem.

Ustawodawca przewidział również elastyczność – § 8 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że jeżeli wykonawca z uzasadnionej przyczyny nie może przedstawić wymaganego dokumentu, ma prawo złożyć inne podmiotowe środki dowodowe, które w wystarczający sposób potwierdzą spełnianie warunku udziału w postępowaniu. Właśnie w tym kontekście historia rachunku bankowego odgrywa kluczową rolę.

Stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej – historia rachunku jako „informacja banku”

Orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) jednoznacznie potwierdza, że historia rachunku bankowego, a także wyciąg bankowy, mogą być uznane za wymaganą przez przepisy „informację banku”.

W licznych wyrokach (m.in. KIO 2710/18, KIO 941/18, KIO 795/16) Izba podkreśliła, że pojęcie to należy interpretować szeroko. Obejmuje ono nie tylko sformalizowane zaświadczenia opatrzone podpisem pracownika banku, ale również dokumenty wygenerowane z systemu informatycznego instytucji finansowej.

Zdaniem KIO, aby historia rachunku została uznana za wiarygodny środek dowodowy, powinna zawierać elementy pozwalające na jej jednoznaczną identyfikację i weryfikację, takie jak:

• Oznaczenie banku (np. logo, nazwa, adres strony internetowej).
• Numer rachunku bankowego wykonawcy.
• Okres, którego dotyczy zestawienie operacji.
• Dane umożliwiające ustalenie wysokości salda na rachunku na dany dzień.

Dokument spełniający te kryteria jest uznawany za informację pochodzącą od banku i nie może być bezpodstawnie dyskredytowany przez zamawiającego.

Rekomendacje praktyczne dla wykonawców

Aby skutecznie posłużyć się historią rachunku jako dowodem w postępowaniu, należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

• Analiza dokumentów zamówienia: W pierwszej kolejności należy zweryfikować, czy zamawiający nie określił w specyfikacji warunków zamówienia szczególnych wymagań dotyczących formy dokumentów finansowych.
• Kompletność i czytelność dokumentu: Generując historię rachunku, należy upewnić się, że jest ona czytelna i zawiera wszystkie niezbędne elementy identyfikacyjne, zgodnie ze stanowiskiem KIO.
• Aktualność dokumentu: Należy pamiętać, że dokument musi potwierdzać sytuację finansową w okresie nie wcześniejszym niż 3 miesiące przed terminem składania ofert (lub w innym terminie wskazanym w dokumentach zamówienia).
• Ochrona danych: W przypadku gdy wyciąg zawiera dane wrażliwe lub informacje handlowe niezwiązane z oceną zdolności finansowej, dopuszczalna jest ich anonimizacja (np. poprzez zamazanie nazw kontrahentów czy tytułów przelewów), o ile nie narusza to czytelności kluczowych informacji, takich jak saldo.

Podsumowanie

Historia rachunku bankowego jest obecnie uznanym i pełnoprawnym środkiem dowodowym, potwierdzającym sytuację finansową wykonawcy w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Jego dopuszczalność znajduje oparcie zarówno w przepisach prawa, jak i w ugruntowanym orzecznictwie KIO. Staranność w przygotowaniu tego dokumentu świadczy o profesjonalizmie wykonawcy i jest istotnym elementem na drodze do skutecznego ubiegania się o publiczne kontrakty. Jeśli jednak Zamawiający niesłusznie kwestionuje Twoją zdolność finansową, niezbędne może być skuteczne odwołanie do KIO.